Ar-Ge niteliğini belirleyen şey işin adı değil, içerdiği belirsizlik. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, Ar-Ge'yi sistematik bir temelde yürütülen, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün ve deneysel nitelikte yaratıcı çalışmalar olarak tanımlıyor. Bu tanımdan pratik bir kontrol listesi çıkarılabilir:
- Projenin başında, mevcut bilgiyle çözümü bilinmeyen teknik bir soru var mı? Sonuç baştan biliniyorsa iş daha çok mühendislik uygulamasıdır.
- Çözüm için deneme, test, prototip ve sonuçların ölçülmesi gibi sistematik bir yöntem planlanıyor mu?
- Ortaya çıkacak bilgi firmanın ya da sektörün mevcut bilgisine yeni bir şey ekliyor mu?
- Başarısız olma ihtimali gerçekten var mı?
Rutin kalite kontrolü, standart bir makinenin devreye alınması veya bilinen bir yöntemin sadece uygulanması bu soruların çoğuna olumsuz yanıt verir. Buna karşılık yeni bir malzeme kombinasyonunun denenmesi, bilinen yöntemlerle ulaşılamayan bir tolerans ya da verim hedefi gibi işler Ar-Ge'ye adaydır.
Destek tarafında da benzer bir bakış var. TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı projeleri endüstriyel Ar-Ge içeriği, proje planı ve altyapının uygunluğu ve çıktıların ekonomik kazanıma dönüşebilirliği üzerinden değerlendiriyor ve geçmişte tamamlanmış faaliyetleri desteklemiyor. Bu nedenle başvuruyu iş bittikten sonra değil, çalışma başlamadan planlamak gerekiyor.
Program koşulları dönemsel olarak güncellendiği için güncel şartlar için TÜBİTAK çağrı duyurusunu kontrol edin. Proje fikrinizi gizli bilgi vermeden özetlerseniz danışmanlarımız Ar-Ge niteliği hakkında görüş paylaşabilir.
Kaynaklar (erişim 29.10.2026):
Genel bilgi niteliğindedir; mevzuat ve destek şartları değişebilir, güncel hâli için kaynaklardaki resmî duyurulara bakın. Kendi durumunuz için bir danışmana danışın.